ÇAYIR PAPATYASI ( Bellis / Koyungözü )



Çayır papatyası / Koyun gözü ( Bellis perennis )
( Doğadan )

Çayır papatyalarından ( Bellis ) söz etmeden önce, kısaca papatyagiller ( Asteraceae )  familyasına  değinmek  istiyorum.
Papatyagiller ( asteraceae ), dünyada  1100 cins ve 2500 türü olan  en büyük çiçekli bitki familyasıdır.  Ülkemizde 133 cinse bağlı  1156 papatya türü bitki bulunmaktadır ( Vikipedi ).

Papatyalar kutuplar dışında dünyanın her yerine yayılmışlardır.  Bazı papatya türleri  besin maddesi ve  ilaç yapımında kullanılmaktadır. Çok fazla papatya türü ise süs bitkisi olarak yetiştirilmektedir.
Bu familyadan olan bitkilerin çiçekleri çok fazla çiçekçiğin  bir araya gelmesiyle  oluşmuştur. Bu nedenle papatyagillere / asteraceae  'compositea' familyası da denir.


Koyungözü ( Bellis perennis )
                                            ÇAYIR PAPATYALARI  ( Bellis / Koyungözü  )

Bellis  cinsinden olan papatya türlerine,  genel olarak  çayır papatyası ya da Koyungözü denir.  Ayrıca ingiliz papatyası, şeker tabağı da denmektedir. Avrupa ve Asya'da yayılış gösterir. Papatya olarak ilk anılan türdür. Ancak diğer türlerle karıştırmamak için çayır papatyası denir. Çok fazla türü yoktur. Yurdumuzda doğal olarak  üç türü yetişmektedir ( Bellis  perennis / Koyungözü, B. sylvestris / Nineotu, B. annua / Akbubeclik ).  Çok yıllık, kısa boylu,  rizomlu  ve otsu bir bitkidir.  Yaprakları çaykaşığını andırır, rozet oluşturur. Çiçeklerinin orta kısmı sarı, dilcikleri ise beyaz ya da uc kısmı kırmızı  renklidir.  Uçucu yağ taşır,  yaprak ve çiçekleri yenir.

Çayır papatyaları baharın geldiğini müjdeler. Bir inanışa göre, dokuz çayır papatyası bir adımla ezilebiliyorsa bahar gelmiş kabul  edilir.
Roma mitolojisinde Nympha Belides, Vertumnus'un aşkından kaçmak için kendisini papatya çiçeğine çevirmiştir. Bu nedenle  eski çağlardan beri  bekaretin  ve masumiyetin simgesi kabul edilmiştir.

Bellis perennis / Koyungözü,  bu cinsin  en tanınmış olan türüdür. Yurdumuzda  doğal olarak  yetişir.  Değişik renk ve formlarda çiçek açan çok fazla kültürü formu vardır, bunların çiçekleri daha iri ve gösterişlidir
Park ve bahçelere süs bitkisi olarak dikilir. Ayrıca saksı çiçeği olarak da  yetiştirilirler.

Çayır papatyaları  açık alanlarda, yol kenarlarında, ormanlarda, güneşli yerlerde yetişmektedir.
Çayır papatyası çok yıllık bir bitki olmasına karşı, kültür formları mevsim çiçeği olarak yetiştirilmektedir.  Soğuğa oldukça dayanıklıdır, yaz sıcağını sevmez.
Toprak bakımından fazla seçici değildir, nemli ve humuslu toprakları sever. Akdeniz ve Ege bölgelerimiz bu çiçek için idealdir. Kışın,  aralık, ocak aylarında  çiçek açar.

Çayır papatyaları tohumdan ve kökten ayırma ile çoğaltılır. Fazla bakım istemezler, bol çiçek açarlar.